World Cup 2026 sẽ là một cỗ máy in tiền khổng lồ, nhưng câu hỏi đặt ra là: ai mới thực sự hưởng lợi từ cỗ máy đó?
Ngay từ khi ý tưởng về một kỳ World Cup được đồng tổ chức bởi ba quốc gia lần đầu tiên hình thành, các cam kết tài chính ban đầu đã được đưa ra. Liên đoàn bóng đá Bắc Mỹ (NAF) đã trình bày một kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng, ước tính mang lại lợi ích kinh tế lên tới hơn 30 tỷ USD cho khu vực. Các nhà tổ chức đã nhấn mạnh vào việc tận dụng cơ sở hạ tầng hiện có của Hoa Kỳ, giảm thiểu chi phí xây mới sân vận động – một bài học đắt giá từ các kỳ World Cup trước đây mà chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng đã phình to gấp đôi dự kiến. Chẳng hạn, Brazil 2014 đã đội ngân sách lên tới 15 tỷ USD, trong khi Nga 2018 cũng tiêu tốn không kém. NAF đã khéo léo định vị mình như một mô hình kinh tế hiệu quả, một sự đối lập với các kỳ World Cup quá tốn kém trong quá khứ.
2018-2020: Cuộc đua giành quyền đăng cai và những lời hứa hẹn tài chính
Khi World Cup 2026 đến gần, các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giao thông và du lịch bắt đầu chảy mạnh. Ước tính có hơn 10 tỷ USD được chi cho việc nâng cấp sân vận động, hệ thống giao thông công cộng và các tiện ích liên quan tại các thành phố đăng cai. Đây không chỉ là chi tiêu, mà là đòn bẩy kinh tế, tạo ra hàng trăm nghìn việc làm tạm thời và hàng chục nghìn việc làm ổn định trong các lĩnh vực xây dựng, dịch vụ, khách sạn, và logistics. Tác động lan tỏa này giống như một viên đá ném vào mặt hồ tĩnh lặng, tạo ra những gợn sóng kinh tế tích cực lan rộng.
2021-2023: Tác động của biến động kinh tế toàn cầu
Sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh, FIFA World Cup 2026, không chỉ là một bữa tiệc thể thao mà còn là một cỗ máy kinh tế phức tạp, hứa hẹn tạo ra những làn sóng tài chính khổng lồ lan tỏa khắp ba quốc gia chủ nhà: Hoa Kỳ, Canada và Mexico. Với tư cách là một nhà phân tích dữ liệu thể thao dày dạn kinh nghiệm 15 năm, tôi nhìn thấy ở đây không chỉ là những bàn thắng, mà là những con số biết nói, những dòng tiền chảy và những khoản đầu tư chiến lược.
2024-2026: Cơn sóng đầu tư và tạo việc làm
Đại dịch COVID-19 và các biến động kinh tế sau đó đã buộc các nhà tổ chức phải điều chỉnh lại bức tranh tài chính. Tuy nhiên, điều thú vị là áp lực này lại thúc đẩy một tư duy kinh tế thực tế hơn. Thay vì những khoản chi tiêu phung phí, trọng tâm chuyển sang tối ưu hóa doanh thu từ các hợp đồng tài trợ và bản quyền truyền hình, vốn đã được chốt trước đó với những con số kỷ lục. FIFA đã ký kết các hợp đồng bản quyền truyền hình toàn cầu trị giá ước tính hơn 7 tỷ USD cho chu kỳ 2023-2026, vượt xa các kỳ đại hội trước. Các nhà tài trợ lớn cũng nhanh chóng vào cuộc, với kỳ vọng tiếp cận một lượng khán giả khổng lồ lên tới hơn 5 tỷ người trên toàn cầu.
By The Numbers
| Chỉ số | Giá trị |
|---|---|
| Tổng Tác động Kinh tế Dự kiến | Hơn 50 tỷ USD |
| Việc làm Tạo ra | Khoảng 1.5 triệu (tạm thời và vĩnh viễn) |
| Doanh thu Du lịch Ước tính | 15 tỷ USD (chi tiêu trực tiếp của du khách) |
| Doanh thu Quyền phát sóng (FIFA) | Hơn 7 tỷ USD |
| Doanh thu Tài trợ (FIFA & Đối tác địa phương) | Hơn 2 tỷ USD |
| Đầu tư Cơ sở hạ tầng | Hơn 10 tỷ USD |
Khi giải đấu kết thúc, câu chuyện kinh tế vẫn tiếp diễn. Các sân vận động mới hoặc được nâng cấp sẽ tiếp tục phục vụ các hoạt động thể thao và giải trí, mang lại doanh thu ổn định cho các địa phương. Lượng du khách quốc tế đến với các thành phố đăng cai có thể tăng trưởng bền vững nhờ hiệu ứng quảng bá từ World Cup. Tuy nhiên, không thể bỏ qua rủi ro. Chi phí bảo trì cơ sở hạ tầng có thể trở thành gánh nặng nếu không được quản lý hiệu quả. Tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng trở lại sau khi các dự án xây dựng hoàn thành. Sự thành công kinh tế lâu dài sẽ phụ thuộc vào cách các quốc gia chủ nhà biến 'cơn sốt' World Cup thành một 'động lực' phát triển bền vững.
Di sản kinh tế sau tiếng còi mãn cuộc
Các con số này cho thấy World Cup 2026 không chỉ là một sự kiện thể thao, mà là một dự án kinh tế quy mô lớn. Tỷ lệ đầu tư so với lợi nhuận tiềm năng là một phép tính mà các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp đã tính toán kỹ lưỡng. Tỷ lệ hoàn vốn đầu tư (ROI) được kỳ vọng sẽ rất cao, đặc biệt là từ doanh thu bản quyền truyền hình và tài trợ, những nguồn thu chính của FIFA.
What's Next
Với World Cup 2026 sắp sửa khai màn, chúng ta sẽ chứng kiến những con số kinh tế thực tế hơn nữa được công bố. Liệu doanh thu có vượt qua kỳ vọng? Chi phí có bị đội lên như những lần trước? Hay mô hình đồng tổ chức ba quốc gia sẽ mở ra một kỷ nguyên mới về hiệu quả kinh tế cho các sự kiện thể thao toàn cầu? Là một nhà phân tích, tôi sẽ dõi theo từng dòng tiền, từng khoản đầu tư và từng tác động để đưa ra những đánh giá chính xác nhất.